Bir yatırımcı, bir girişime yatırım yapmadan önce kapsamlı bir due diligence* süreci yürütmelidir. İşte bu süreçte incelenmesi gereken temel alanlar ve ilgili dokümanlar:
1. İş Modeli ve Strateji
- İncelenecek Doküman: İş Planı, Yatırımcı Sunumu (Pitch Deck)
- Bakılacak Noktalar:
- Girişimin değer önerisi nedir?
- Gelir modeli nasıl çalışıyor?
- Uzun vadeli büyüme stratejisi nedir?
2. Pazar Analizi
- İncelenecek Doküman: Pazar Araştırma Raporu, İş Planı
- Bakılacak Noktalar:
- Hedef pazar büyüklüğü ve büyüme potansiyeli nedir?
- Rekabet durumu nasıl?
- Girişimin pazardaki konumlandırması nedir?
3. Ürün veya Hizmet
- İncelenecek Doküman: Ürün Açıklama Belgesi, Teknik Doküman
- Bakılacak Noktalar:
- Ürün veya hizmet nasıl çalışıyor?
- Rekabet avantajı nedir?
- Fikri mülkiyet koruması var mı?
4. Finansal Projeksiyon ve Performans
- İncelenecek Doküman: Finansal Model, İş Planı
- Bakılacak Noktalar:
- Gelir ve gider projeksiyonları nelerdir?
- Nakit akışı durumu nasıl?
- Break-even* noktası ne zaman?
- Geçmiş finansal performans (varsa) nasıl?
5. Yönetim Ekibi
- İncelenecek Doküman: İş Planı, Yatırımcı Sunumu
- Bakılacak Noktalar:
- Kurucu ekibin geçmişi ve deneyimi nedir?
- Kilit yönetim pozisyonları doldurulmuş mu?
- Danışma kurulu var mı?
6. Operasyonel Yapı
- İncelenecek Doküman: İş Planı, Operasyon El Kitabı (varsa)
- Bakılacak Noktalar:
- Tedarik zinciri nasıl işliyor?
- Üretim/hizmet sunumu süreci nedir?
- Kalite kontrol mekanizmaları nelerdir?
7. Yasal ve Düzenleyici Uyum
- İncelenecek Doküman: Hukuki Dokümanlar, Lisanslar
- Bakılacak Noktalar:
- Gerekli tüm lisans ve izinler mevcut mu?
- Potansiyel yasal riskler nelerdir?
- Sektöre özgü düzenlemelere uyum nasıl sağlanıyor?
8. Risk Analizi
- İncelenecek Doküman: İş Planı, Risk Değerlendirme Raporu (varsa)
- Bakılacak Noktalar:
- Potansiyel iş riskleri nelerdir?
- Bu riskler nasıl yönetiliyor?
- Sigorta ve risk transfer mekanizmaları var mı?
9. Müşteri ve Pazar Kabulü
- İncelenecek Doküman: Müşteri Referansları, Pilot Uygulama Sonuçları
- Bakılacak Noktalar:
- Mevcut müşteri geri bildirimleri nelerdir?
- Ürün/hizmet pazar tarafından nasıl karşılanıyor?
- Müşteri edinme ve tutma stratejileri nelerdir?
10. Yatırım Şartları ve Çıkış Stratejisi
- İncelenecek Doküman: Term Sheet, Yatırımcı Hakları Sözleşmesi
- Bakılacak Noktalar:
- Yatırım değerlemesi nasıl?
- Yatırımcı hakları nelerdir?
- Potansiyel çıkış senaryoları nelerdir?
Blockchain ve Kripto Para Projeleri İçin Ek Kontrol Noktaları
- İncelenecek Doküman: Whitepaper*, Token Ekonomisi Dokümanı
- Bakılacak Noktalar:
- Token kullanım alanları ve değer yaratma mekanizması nedir?
- Blockchain ağının teknik altyapısı nasıl?
- Token dağıtımı ve vesting planı nedir?
- Akıllı kontrat güvenlik denetimi yapılmış mı?
Bu kontrol listesi, bir yatırımcının bir girişime yatırım yapmadan önce değerlendirmesi gereken temel alanları kapsar. Her girişim ve sektör için spesifik ek kontrol noktaları olabileceğini unutmamak önemlidir. Kapsamlı bir due diligence süreci, yatırım risklerini minimize etmeye ve potansiyel fırsatları daha iyi değerlendirmeye yardımcı olur.
*Due diligence, bir yatırım kararı vermeden önce yapılan kapsamlı ve sistematik bir inceleme sürecidir. Bu süreç, potansiyel bir yatırımın tüm yönlerini derinlemesine araştırmayı, analiz etmeyi ve değerlendirmeyi içerir.
*Break-even noktası, bir girişimin toplam gelirlerinin toplam maliyetlerine eşit olduğu noktadır. Başka bir deyişle, bu nokta şirketin ne kâr ne de zarar ettiği, yani başabaş noktasıdır.
*Whitepaper, bir girişimin veya projenin detaylı bir açıklamasını sunan kapsamlı bir belgedir. Bu belge, projenin hedeflerini, çözmeyi amaçladığı problemi, kullanacağı teknolojiyi, iş modelini ve gelecek planlarını içerir. Özellikle blockchain tabanlı projeler ve teknoloji odaklı girişimler için whitepaper, yatırımcılara sunulan en önemli dokümandır.
